In haar eerste carrière danste Anna Seidl (60) als eerste solist bij Het Nationale Ballet. Inmiddels is ze UvA-onderzoeker Duitse taal en cultuur. ‘Mijn werk kon altijd ook mijn passie zijn.’

Wat was je kinderdroom?

‘Balletdanseres worden. Tijdens een balletvoorstelling in het grote Nationaltheater in München, met veel rood, goud en grote kroonluchters, dacht ik, dat moet later mijn thuis worden. Ook wist ik, als ik balletdanseres word, dan niet in het corps de ballet (de dansers die samen als groep dansen red.), maar als soliste.’

Hoe vond je het leven als balletdanseres?

‘Het dansen zelf, jezelf uitdrukken zonder woorden en één worden met de muziek, vond ik heel aantrekkelijk. Alles daaromheen heb ik altijd moeilijk gevonden. Ik danste graag maar had ook het idee dat ik andere aspecten van het leven miste. Zoals de intellectuele uitdaging. Er was nauwelijks tijd om iets naast het dansen te doen, omdat je fysiek zo vermoeid bent.’

‘Ik was ook heel obsessief en streng. Zo eiste ik bijvoorbeeld van mezelf altijd in vorm te zijn, je bent altijd maar zo goed als je laatste voorstelling dacht ik. Ik heb deze strenge innerlijke stem nooit los kunnen laten. Ook als ik op vakantie was, was het eerste wat ik deed om in de hotelkamer te kijken of er ergens een mogelijkheid was om mijn oefeningen aan de barre te doen.’

Hoe kwam je op de universiteit terecht?

‘Toen ik 36, 37 was kwam voor het eerst de vraag op wat ik hierna zou willen en kunnen doen. Ik zat in Café de Pels in Amsterdam, omdat ik ook wilde praten met mensen van andere achtergronden dan het ballet. Hier ontmoete ik journalisten en schrijvers wat ik heel spannend vond. Een nieuwe wereld opende zich voor me. Ik sprak daar een studente filosofie en dacht, wauw, zou ik niet ook kunnen studeren.’

‘Tijdens een sponsorendiner in het Amstelhotel zat ik naast iemand die aan de UvA werkte. Ik heb haar toen verteld dat het mijn droom zou zijn om te gaan studeren, het jaar erop kon ik beginnen. Niet in de filosofie – ik sprak alleen Duits en Engels – maar wel met de studie Duitse taal en cultuur. Mijn leven speelde zich toen af tussen de balletzaal en de collegebanken.’

‘Na de komst van mijn zoon – met een keizersnee, binnen drie maanden stond ik weer op het toneel – keek ik naar het programma van het nieuwe seizoen, en dacht ik, er is eigenlijk niets dat ik nog echt wil dansen. De directeur wilde dat ik de twintig jaar bij Het Nationale Ballet nog volmaakte, maar opeens had ik pijn en blessures, ik hield het niet meer vol. Na mijn afscheidsvoorstelling in Londen heb ik nog een kleine speech in Amsterdam voor het publiek gegeven en dat was het. Veel mensen zeiden dat ik het zou gaan missen. Maar het was rond, het was af.’

Hoe vond je de omschakeling van de balletwereld naar de universiteit?

‘Ik heb mijn PhD gedaan en dat ging best smooth, dat is waarschijnlijk de discipline. Verder vond ik het niet zo anders. Ik hou van mijn werk hier zoals ik van mijn werk in het Nationale Ballet hield. In die zin had ik geluk, mijn werk kon altijd ook mijn passie zijn.’

‘Wel mis ik de beweging. Na een paar uur achter mijn computer rol ik vaak mijn yogamat uit en doe ik een paar oefeningen. Soms ga ik op vrijdagavond dansen. Dan ga ik naar sociëteit De Kring, op het Leidseplein om te dansen met mensen uit andere culturele sectoren zoals auteurs en kunstenaars.’

Wat neem je mee van je ervaring als balletdanser in het onderzoek?

‘Zowel in mijn onderzoek als in mijn onderwijs heb ik iets performatiefs, iets creatiefs nodig. Als het te droog wordt, word ik bang. Studenten probeer ik ook hun echt geëngageerd te krijgen en zelf na te laten denken over hoe ze in het onderwerp staan, wat ze aan een onderwerp persoonlijk raakt. Daardoor wordt het persoonlijker en levendiger.’

Is er iets dat je anders zou hebben gedaan?

‘Die gedachte wil ik niet eens hebben. Spijt hebben van iets vind ik zo triest. Dingen komen zo zoals ze moeten komen. De keuzes die ik heb gemaakt hebben allemaal hun betekenis en hebben mij gemaakt tot wie ik ben.’

‘Wel zie ik als ik terugkijk hoe exclusief en elitair het klassieke ballet is. Het gaat uit van een witte esthetiek, die ik nu problematisch vind. Toen had ik daar geen besef van.’

Wat wil je later worden als je groter bent?

‘Vroeger wilde ik altijd een nieuw hoogtepunt bereiken. Ik was altijd op weg naar een nieuwe top, maar links en rechts heb ik eigenlijk niets gezien. Nu heb ik dat niet meer zo duidelijk. Ik heb nu geen grote dromen, de droom is eigenlijk om meer van het moment te genieten en een beetje minder streng met mezelf te zijn. Minder is ook goed genoeg, dat is het eigenlijk.’

Carrière tip van Anna Seidl

‘Ga op zoek naar een onderwerp dat je echt boeit. Academische vaardigheden kunnen soms voelen als een korset, maar ook daar kun je je eigen creativiteit ontwikkelen. Het leven, en ook de academische wereld, is te moeilijk als je je niet echt engageert. Je moet jezelf erin brengen, dat maakt het veel spannender.’